على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

7

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و ديك . و خمرهء چوبى . آبستگى ( bestegi ) ا . پ . حاصلخيزى و بارآورى . و بچه در شكم دارى . آبستن ( bestan ) ص . پ . هر حيوانى كه بچه در شكم داشته باشد . و نهفته و پنهان . و آبستن فرياد يا آبستن فرياد خوان : ا . بربط و يا قسمى از آن . آبستنى ( bestani ) ا . پ . حمل و بودن بچه در شكم . و مدت آبستنى انسان از 8 ماه و 10 روز تا 9 ماه و 10 روز است و مدت آبستنى خر 380 روز و ماديان 336 روز و گاو 280 روز و ميش و بز 145 روز و خوك 115 روز و گربه 55 روز و خرگوش 30 روز . و آبستنى دادن ف م . : آبستن كردن و حامله كردن . آبستنگاه ( bestan - g h ) ا . پ . خوابگاه . و خلوت‌خانه . آبسته ( baste ) ا . پ . زمينى كه جهت زراعت آراسته باشند . و جاسوس . و ص . چاپلوس . آبسته ( baste ) ص . پ . با ثمر . و ا . حيوان با بچه‌اى كه در زهدانش بود . و رحم و زهدان . آبسرد ( b - sard ) ا . پ . بستنى . آبسردن ( b - sardan ) ا . پ . رطوبت چرك‌مانندى كه از مجراى بول آدمى پالايد كه سوزاك نيز گويند . آبسردى ( b - sardi ) ا . پ . آب رنگين شدهء با شراب . آب سفيد ( b - safeyd ) ا . پ . بيمارى در چشم كه آب مرواريد نيز گويند . آبسگون ( b - sogun ) ا خ . پ . درياى آسگون . و نام جزيره‌اى در اين دريا . و نام دهى در نزديك استر اباد . آبسوار ( b - su r ) ا . پ . حباب و موج . آبسيان ( bsi n ) ا . پ . اشكها . آب سياه ( b - si h ) ا . پ . يك قسم كورى كه دانشمندان فرنگ‌آمورز مىگويند . و كنايه از شراب انگورى . و ا خ . از طوفان نوح . آب سير ( b - sayr ) ص . پ . مركب خوش رفتار راهوار . آب سيه ( be - siah ) ا . پ . آب سياه و مركب تحرير كه بدان كتابت كنند و زاگاب . و نكبت و خوارى . و آب عميق . طوفان آب . آبش ( bec ) ا خ . پ . مملكت حبشه . مر . حبشه . آبش ( bec ) ا . ع . كسى كه زينت مىكند خانهء ديگرى را و در آن خانه مشروبات و مأكولات حاضر مىنمايد و اين رسم در ميان اعراب بسيار متداول است كه مخصوصا بمحض رسيدن ميهمان مسافر هر رفيق و همسايه آنچه از زينت ها و مأكولات و مشروبات جهت پذيرائى شخص ميهمان لازم باشد تهيه كرده و جلو خان و در خانهء ميزبان را بدان‌ها آرايش مىكند . آبشار ( bc r ) ا . پ . رهگذر آب كه از بالا به پائين ريزد اعم از آنكه رودخانه باشد يا جوى و شلاله نيز گويند . آبشت ( bact ) ا . پ . جاسوس كه پنهانى رفتار كند و . ص . نهفته و پنهان . آبشتگاه ( bact - g h ) ا . پ . خلوت خانه و محل نهفتن . و پنهان شدن . و بيت الخلاء . آبشتگه ( bact - gah ) ا . پ . آبشتگاه . آبشتن ( bactan ) ف م . پ . پوشيده داشتن . آبشتنگاه ( bactan - g h ) ا . پ . آبشتگاه . آبشتنگه ( bactan - gah ) ا . پ . آبشتگاه آبشخور ( bec - xor ) ا . پ . روزى و قسمت . و قرعه و اقبال . و منزل . و سرچشمه و بستر رودخانه . و كنار تالاب و اسطخر كه مردمان و جانوران از آنجا آبخورند و منهل . و مقام و توقف . و ظرف آبخورى . آب شدن ( b - codan ) ف ل . پ . گداختن . و شرمنده شدن . و رفتن عزت و آبرو . و بر طرف شدن رواج و رونق . آبشم ( bcam ) ا . پ . پيلهء ابريشم . و قسمى از ابريشم خشن و ناصاف كه كج نيز گويند . آبشن ( becan ) ا . پ . پيراهن داماد . آبشناس ( b - can s ) ص . پ . حقيقت شناس و قاعده‌دان و ماهر در علوم . و ا . كسى كه از حالت زمين و آب داشتن آن با اطلاع باشد . و ناخدا كه از صلاح و فساد دريا خبر دهد . ج : آبشناسان . آبشناسان ( b - can s n ) ج آبشناس . آبشنگ ( bcang ) ا . پ . آبزن كه در مداواى بيماران به كار رود . آبشوره ( b - cowre ) ا . پ . آبى كه بواسطهء شوره خنك و سرد شده باشد . آبشيب ( b - cib ) ا . پ . رهگذر آب كه از بالا به زير آورده باشند . آبشير ( b - cir ) ا . پ . چاهيكه در كنار شير آب انبار جهت فاضل آب كنند . و نيز چاه آبهاى مستعمل مطبخ و حياط . آبشيم ( bceym ) ا . پ . ابريشم خام . آبشينه ( bcine ) ا خ . پ . دهى از توابع همدان . آب صفت ( b - sefat ) ص . پ . فروتن و متواضع و سودمند و آب صفت بودن ف ل : متواضع بودن و فايده‌مند بودن . آب طبرستان ( b - tabarest n ) ا خ . پ . بطور افسانه گويند چشمه‌ايست روان در كوهى كه چون بانگ بر آن زنند بايستد و چون فرياد كنند پنهان شود و اگر طلب نمايند روان گردد . آب طبريه ( b - tabariye ) ا خ . پ .